HZU02 ZEEMOS – Combinatie ZEEwierenteelt – hangcultuurMOSselen

Aanleiding van het project

Maatschappelijke uitdaging uit KIA LWV: De aanleiding voor dit project betreft het vraagstuk rond de omgang met de Noordzee, oceanen, en binnenwateren. Hoe kunnen we tot een balans komen tussen ecologische draagkracht en gebruik, nu de activiteiten in deze wateren steeds meer toenemen?
Voedsel uit de zee kan een belangrijke bijdrage leveren aan de toenemende vraag naar eiwitten en andere nutritionele stoffen. Meer en meer wordt duidelijk dat gecontroleerde productie van seafood lager in de voedselketen de meest duurzame vorm is. Dat zijn m.a.w. de kweek van zeewier en schelpdieren. Omdat de ruimte in getijdenwateren en Noordzee beperkt is, ligt de toekomst in de medegebruik van de ruimte. Theoretische concepten geven aan dat er zowel positieve feedback loops (hogere producties van combinatie zeewier en mosselen) optreden als negatieve. Het is echter nog onduidelijk hoe en in welke mate (positief of negatief) schelpdieren en zeewier elkaar beïnvloeden. En of de combinatie van de twee dus perspectief biedt en in hoeverre een en ander afhankelijk is van de lokale productieomstandigheden, bijvoorbeeld de verversingsnelheid. Daarnaast is de vraag wat de consequenties van de combinatie van de 2 teelten zijn voor de ruimtelijke inrichting en gebruikersfunctie ook i.r.t. toekomstige toepassing in windmolen parken.

Doel van het project

Inzicht en kennis verkrijgen over:
1. hoe de combinatie zeewierkweek en mosselhangcultuur op eenzelfde productielocatie elkaar wederzijds beïnvloeden?
2. hoe die combinatie in de setting van een farm geoptimaliseerd kunnen worden en wat dat doet met de omgeving ?
3. hoe de antwoorden op bovenstaande twee vragen afhankelijk zijn van de plaatselijke lokale omstandigheden (stroming, nutriënten, voedsel (mogelijke beperkende factoren als nutrienten en micoalgen)?

Dit onderzoek draagt bij aan MMIP E3, in die zin dat de resultaten van dit project inzicht geven in hoe lokale ecologische omstandigheden in getijdewateren de potenties voor het menselijk gebruik als mossel- en zeewier bepalen (productie draagkracht). Daarnaast draagt dit onderzoek bij aan MMIP B6 Zeewier omdat met de resultaten duidelijker wordt wat de potenties van zeewier in combinaties met mosselen zijn. Maar ook worden mogelijke inrichtingsconcepten en consequenties voor gebruikersfuncties verkend voor MMP E1 bij mogelijk toekomstige toepassing van combinatie teelten in windmolenparken.

Omschrijving van de activiteiten

– continue sampling relevante parameters (omgevingsfactoren) op 3 productielocaties om inzicht te krijgen in temporele variatie (jaar 1 -3)
– 3 meetcampagnes per jaar per productielocatie om ruimtelijke variatie van omgevingsfactoren op productielocatie in beeld te krijgen (jaar 1-3)
– Bepalen productiviteit in mei/juni van mosselen en zeewier (output variabele) (jaar 1 -3)
– Interventie onderzoek op meerdere productielocaties naar interactie mosselen en zeewier op grotere schaal (jaar 2 en 3)
– Analyse en Interpretatie data interventieonderzoek leidend tot kennis van meest relevante feedback loops mosselen en zeewier (jaar 2 en 3)
– Aanbevelingen voor set-up combinatie mosselen en zeewier op productielocatie (jaar 3)
– Veralgemenisering uitkomsten set-up naar andere gebieden (waaronder windmolenparken) (jaar 3)

Verwachte resultaten

1 Tussenrapport karakterisering 3 productielocaties en consequenties voor productiviteit Einde jaar 1 (2021)
2 Opzet voor interventieonderzoek Einde jaar 1 (2021)
3 Rapportage interventieonderzoek Eind jaar 3 (2023)
4 Rapportage consequenties combinatie zeewier en mosselen Eind jaar 3 (2023)
5 Factsheet + expert meeting: Doorvertaling combinatie zeewier en mosselen near shore en Noordzee en consequenties ruimtelijke inrichting en effecten op waterkwaliteit (draagkracht en nutriënten in verschillende configuraties) Eind jaar 3 (2023)

Innovativiteit

Wereldwijd zijn er slechts enkele voorbeelden waarin de combinatie van zeewier met schelpdierteelt is onderzocht en getest. Er is dus nauwelijks praktijkkennis welke onderlinge beïnvloedingsmechanismen (feedback loops) optreden in concrete situaties optreden. In dit project wordt voor het eerst op een systematische wijze onderzocht in hoeverre en op welke wijze mosselhangcultuur kweek en zeewierkweek op dezelfde locatie elkaar beïnvloeden in positieve of negatieve wijze en hoe die beïnvloeding afhankelijk is van de lokale productieomstandigheden in de Zuidwestelijke Delta.

Valorisatie

1 + 2 + 3 + 4 zeewierkwekers HZ is projectleider en analyseert en rapporteert uitkomsten. Worden gedeeld op papier en via 3 maandelijkse projectgroepbijeenkomsten
1 + 2 + 3 + 4 Mosselkwekers (hangcultures) HZ is projectleider en analyseert en rapporteert uitkomsten. Worden gedeeld op papier en via 3 maandelijkse projectgroepbijeenkomsten
1 + 3 + 4 HZ onderzoek + HZ onderwijs Uitkomsten worden gedeeld in onderzoeksgroep bijeenkomsten en worden geincorpereerd in 4e jaars modules van HZ en in nieuwe MBO opleiding Aquacultuur bij Scalda
4 Eventueel: Regionale overheden In afsluitende conferentie worden geleerde lessen gedeeld met overheden die mede verantwoordelijk zijn voor aquacultuur beleid
5 Overheden (I&M, LNV), kennisinstellingen, off shore industrie HZ, in samenwerking met o.a. Deltares. Disseminatie via o.a. Noordzeeboerderij en Zeewierplatform