DEL094 – 11203439 Baggerspecie als bouwstof, grootschalige toepassing voor een eco-innovatieve vooroeverontwikkeling.

Aanleiding van het project

KIC ECO-ENGINEERING & NATURE BASED SOLUTIONS
Dit TKI voorstel sluit aan bij Proeftuinen in Rotterdam als onderdeel van Resilient Delta Cities (RDC).
De grootschalige (500.000 m3) herallocatie van sediment in de haven een meer natuurlijke sedimentbalans in de haven te herstellen en bij te dragen aan de erosie en overstromingsbescherming van de oever. Het project wordt uitgevoerd met Port of Rotterdam en ondersteund door RWS en WNF/Stichting ARK Natuurontwikkeling in het kader van het Building with Nature project “Groene Poort” (waarbij het project kan profiteren van een betere sedimentbalans).
Doel en aanleiding is het vaststellen van de sedimentbalans voor- tijdens en na herallocatie. Proeftuin projecten met Building with Nature als basis hebben vaak moeite om de exacte impact van de ingreep vast te stellen, in dit geval de impact op de slibbalans rond de Maeslantkering (Nieuwe Waterweg). Door de combinatie van intensieve surveys en nieuwe meettechnieken wordt deze slibbalans nauwkeurig vastgesteld, en daarmee de effectiviteit van de herallocatie.
Het TKI sluit aan bij het TKI project “Modellering lokale slibdynamiek en aanslibbing Maasmond”, waarin de validatie en kalibratie van het numerieke slibmodel voor de Maasmond centraal staat. Dit voorstel geneerd een deel van de benodigde inzichten in systeem parameters en nieuwe processen die in het numerieke model gebruikt kunnen worden.

Doel van het project

Met het op stroom zetten van het gebaggerde sediment wordt de vooroeverontwikkeling van het building with nature project “Groene Poort” versterkt en gemonitord. Hiervoor worden drie nieuwe meettechnieken ingezet:
1) Gedetailleerd tracer onderzoek met zeldzame aarden om de herkomst, en daarmee het suppletie deel, van het slib bij de Groene Poort te kunnen volgen
2) Optische glasvezelkabels voor ruimtelijke patronen in de slibafzetting en erosie, met als doel de sedimentbalans op systeemniveau vast te stellen.
3) Het met drones meten van de topografie en ondiepe bathymetrie van de Groene Poort, waardoor de impact van de herallocatie op met name de ondiepe plas/dras zone vastgesteld wordt.
Deze technieken worden:
 Voorafgaand aan de pilot in 2018 getoetst op de toepasbaarheid voor het gebied
 In 2019 tijdens de pilot voor ingezet (T0, T1, enz. monitoring)
Doel is dat deze technieken in aanvulling op de bestaande technieken (SURICATES project / WNF/Stichting ARK Natuurontwikkeling monitoring Groene Poort):
 De massabalans van het slib verbeteren
 Bijdragen aan proces en systeemkennis, ter kalibratie en validatie van het numerieke slibmodel van de Nieuwe-Waterweg.
 De impact van herallocatie op de proeftuin “De Groene Poort” vast te stellen
 Overall kennis en ervaring op te doen met monitoring en modelleren van Bulding with Nature proeftuinen

Omschrijving van de activiteiten

2018 Projectvoorbereiding en literatuuronderzoek
2018 Vastlegging nulsituatie, sediment karakterisatie, vastlegging lokale omstandigheden. Ontwikkeling en validatie nieuwe monitoringstechnieken voor situatie in het veld (T0 Groene Poort)
2019 Uitvoering pilot. Inzet nieuwe monitoringstechnieken bij Groene Poort tijdens en na de pilot uitvoering.
2020 Vervolg veldmonitoring en tussenevaluatie resultaten.
2021 Eindevaluatie en rapportage geschiktheid nieuwe meettechniek voor vaststellen massabalans slib en bijdrage aan systeemkennis.

Verwachte resultaten

Binnen het project worden nieuwe monitoringstechnieken ontwikkeld en gevalideerd die de erosie en vloedbestendigheid van het toegepaste gebaggerde sediment aantonen.
De resultaten zullen gepubliceerd worden en gepresenteerd worden voor een internationaal publiek (zie onderstaand).
Volgnummer
Wat
Wanneer (jaar)
1
Sediment balans op basis van zeldzame aarden fingerprinting,
– meetrapport en analyse van resultaten
– meetprotocol voor toepassing op andere locaties indien succesvol
– wetenschappelijke paper over de toepassing van de methode (in combinatie met de andere technieken & surveys)
2021
Ruimtelijk beeld erosie/sedimentatie met optische glasvezelkabels
– Zie (1)
2021
3
Met drones meten van de topografie en ondiepe bathymetrie Groene Poort
– Zie (1)
2021
4
Overall rapportage toepasbaarheid sediment herallocatie in havens als onderdeel van een meer circulaire economie met sediment (in het Engels, evaluatie in EU kader binnen INTERREG project SURICATES)

Innovativiteit

Gangbaar is het meten van de bathymetrie voor- en na herallocatie van slib. Dit is ook de huidige praktijk bij herallocatie op de Noordzee (loswallen) (zie b.v. http://publicaties.minienm.nl/documenten/survey-verslag-mtzm-slurp-mer-verplaatsing-stortgebied-loswal-no)
Deze methode is niet in staat te voorspellen wat er met het sediment gebeurd. Hoelang blijft het liggen? Wordt het bij erosie naar zee, in de vaargeul of in de havens getransporteerd? Hoe beïnvloed de herallocatie de natuurlijk afzetting? Hoeveel sediment extra wordt er in het intergetijdengebied vastgelegd? Door de combinatie van meer traditionele surveys gekoppeld aan het DTM-model van de haven en de nieuwe meetmethoden wordt een nauwkeurige sedimentbalans opgesteld. Dit draagt bij aan systeemkennis en de kwaliteit van numerieke rekenmodellen die het sedimentatiegedrag in havens voorspellen.

Valorisatie

Eco innovatie / building with nature wordt al enkele jaren in Nederland toegepast, maar vaak ontbreekt een systeemvalidatie en levensduurverwachting. Door deze elementen toe te voegen en met concrete technieken te komen om deze effecten vast te stellen wordt Building with Nature projecten robuuster en voorspelbaarder in resultaat.
Samen met projecten zoals “Markerwadden” en “de kleirijperij” draagt deze pilot rond het project “De groene Poort” bij aan een sterke Nederlandse portfolio op dit gebied, die niet alleen nationaal maar ook internationaal toegepast kan worden.
In het parallel lopende INTERREG project SURICATES zijn werkpakketten en acties opgenomen om de projectresultaten aan het publiek kenbaar te maken. De activiteiten richten zich met name op: lokale en regionale overheden, belangengroeperingen waaronder NGO’s, het bedrijfsleven en het MKB. Via netwerk bijeenkomsten, publicaties en een website zullen deze partijen betrokken worden in de opzet en resultaten van het project. Tevens is een internationale conferentie gepland. Disseminatie activiteiten zijn gericht om de projectresultaten in nieuwe projecten toe te passen.
Welk product (zie boven)?
Wie gaat het gebruiken?
Wie gaat ervoor zorgen, en hoe?
1,2,3
Port of Rotterdam, Port of Hamburg, Port of Antwerp, RWS
Disseminate resultaten en impact op andere Building with Nature projecten: SedNet workgroup on sediment reuse, SedNet conferences, Mudnet platform, CEDA, PIANC.
(Deltares, Port of Rotterdam, WNF/Stichting Ark Natuurontwikkeling)
Inzet in Projecten: R&D projects rond “Building with Mud”, zoals Mudnet (https://mudnet.eu), Living Labs Mud (https://www.ecoshape.org/nl/projecten/living-lab-mud), Sediment to Soil (to be submitted).
(Ecoshape, Port of Rotterdam, Deltares)
Guidelines: Zie disseminatie
(Deltares)
4
Other EU Port within NW Europe (INTERREG area)
INTERREG stakeholder meetings.
(Deltares, Port of Rotterdam)

Link naar projectresultaten…